Staðfesting á því að menntastefna okkar skilar árangri

- segir Stella Samúelsdóttir í Malaví en "íslensku" skólarnir koma vel út í nýrri skýrslu

28.4.2008

“Þegar sést svart á hvítu að árangurinn af starfi okkar er að skila sér getur maður ekki verið annað en ánægður,” segir Stella Samúelsdóttir verkefnisstjóri Þróunarsamvinnustofnunar Íslands í félagslegum verkefnum í Malaví. Staðfest er í nýrri skýrslu frá héraðsyfirvöldum í Mangochi að sú menntastefna sem ÞSSÍ og yfirmenn sveitarfélagsins í Monkey Bay hafa rekið skilar sér í betri menntun, aukinni skólasókn og fleiri kennurum en á öðrum svæðum í héraðinu.

“Samstarfsmenn okkar segja að þessi góði árangur í skólum sem Þróunarsamvinnustofnun hefur byggt sé tilkominn vegna þess að við skilum skólunum fullbúnum,” segir Stella. “Með fullbúnum skólum á ég við að byggum ekki aðeins skólahúsnæðið með kennslustofum heldur byggum við líka kennaraíbúðir sem laða að kennara og sjáum til þess að hreinlætisaðstaða sé viðunandi en það atriði hefur úrslitaþýðingu varðandi skólasókn stúlkna. Það er mjög algengt að stelpur fari alls ekki í skóla þar sem salernisaðstaða er óviðunandi, örfá klósett og langar biðraðir öllum stundum,” segir Stella.

Helmingsfjölgun nemenda

Mangochi héraði við suðurenda Malavívatns er skipt upp í sautján svæði og þar eru 241 grunnskóli og 43 framhaldsskólar. Íbúar héraðsins eru tæplega 800 þúsund. Skýrsla menntayfirvalda í héraðinu felur bæði í sér mat á núverandi aðstæðum og markmið í menntamálum fram til ársins 2012. Nemendum í grunnskólum Malaví fjölgaði um helming árið 2004 þegar stjórnvöld í Malaví ákváðu að grunnmenntun yrði ókeypis. Síðan þá hafa stjórnvöld í samvinnu við margar þróunarsamvinnustofnanir og alþjóðleg samtök reynt að bregðast við þessari skyndilegu fjölgun nemenda með því að bæta við kennslustofum, reisa nýja skóla, fjölga kennurum og treysta kennaramenntun í landinu.  

Þróunarsamvinnustofnun Íslands hefur tekið kröfuglega á með stjórnvöldum í þessu átaki og byggt nýja skóla og endurbætt aðra í samvinnu við yfirvöld í Monkey Bay. Alls hafa sjö grunnskólar verið byggðir fyrir íslenskt fé á þessu svæði.

“Skólasóknin er hvergi betri í héraðinu en í Monkey Bay og skýrslan sýnir að kennarar eru flestir starfandi á þessu svæði,” segir Stella. “Kennarar berjast um að fá að kenna í skólum þar sem eru kennarabústaðir og krakkarnir sækja skóla þegar vel er staðið að skólahaldi, ekki síst varðandi salernisaðstöðu. Önnur gjafaríki hafa ekki farið sömu braut og Þróunarsamvinnustofnun þrátt fyrir að menntamálayfirvöld hér hafi bent þeim á að byggja skólana eins og ICEIDA,” segir Stella. 

-Er einhver verulegur munur á verklagi ykkar og annarra sem styðja við skólamálin í Malaví?

“Munurinn á því hvernig við vinnum og aðrar alþjóðastofnanir og samtök felst fyrst og fremst í því að við höfum mun meira samstarf við yfirvöld héraðsins en aðrir, við köllum eftir upplýsingum frá heimafólki um þarfirnar, þeir koma með tillögur um mikilvæg atriði í skólanum eins og rennu til að bæta aðgengi hreyfihamlaðra, hreinlætisaðstöðu og kennarabústaði, svo dæmi séu tekin. Aðrar stofnanir bygga skóla með tveimur kennslustofum og láta þar við sitja. Á endanum gerir það ekkert gagn því hvorki börnin komast að í stofunum né vilja kennararnir kenna í skóla sem hefur ekki upp á neitt að bjóða, hvorki aðstöðu til kennslu né kennarahús. Ég sá einn skóla um daginn í Mangochi sem var með 800 börn, tvær skólastofur og tvo kennara byggður af Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna. Börnin komu aðeins í skólann til að borða því Matvælaaðstoð Sameinuðu þjóðanna er með skólamáltíðir þarna. Svona úrræði skilar engu í menntun barnanna. Okkar aðferð í uppbyggingu skóla fær hins vegar fyrsti einkunn í skýrslunni því Monkey Bay svæðið “okkar” kemur best.”

 

Áttundi grunnskólinn í byggingu

Þróunarsamvinnustofnun lét byggja fyrsta skólann í Monkey Bay árið 1995 en undanfarin ár hefur fjármagn til málaflokksins aukist mikið. Að sögn Stellu er nú hafnar byggingaframkvæmdir við áttunda grunnskólann. “Þetta eru allt fullbúnir skólar, með yfirleitt átta skólastofum, þ.e. einni stofu fyrir hvern árgang, stjórnunarbyggingu og bókasafni, salernum, brunni, kennarahúsum og skólahúsgögnum. Einnig höfum við látið gera upp tólf grunnskóla, byggt við þá og keypt skólahúsgögn. Auk þess hefur verið byggður einn fullbúinn framhaldsskóli og annar gerður upp,” segir Stella.

Stjórn Þróunarsamvinnustofnunar hefur sýnt þessum verkefnum mikinn áhuga að sögn Stellu og hún nefnir að í undirbúningi sé gerð nýrrar vinnuáætlunar fyrir grunnskólana. “Einnig erum við að vinna að því að leggja fyrir stjórn ÞSSÍ í fyrsta sinn vinnuskjal um byggingu framhaldsskóla og uppbyggingu þeirra. Samkvæmt báðum þessum skjölum verða miklar breytingar og nýjar áherslur sem þarf að taka tillit til ef markmið héraðsins og Þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna eiga að nást.”

Fulltrúar Þróunarsamvinnustofnunar í Malaví sjá um útboð á verkum þegar skólar eru byggðir eða endurbættir, þeir ráða verktaka og annast eftirlit með framkvæmdum. Einnig er af hálfu ÞSSÍ lögð mikil áhersla á stuðning við innra starf skólanna. Íslendingar hafa til dæmis styrkt þjálfun 300 leiðbeinenda sem kenna í skólunum og styrkja ennfremur verkefni á vegum menntamálayfirvalda í héraðinu sem hefur það markmið að vekja athygli á mikilvægi skólagöngu og menntun, ekki síst með það fyrir augum að draga úr brottfalli nemenda. “Kennaraskortur er mikill í Malaví og Mangochi hérað missir að meðaltali þrjá kennara á mánuði, þeir deyja flestir úr alnæmi,” segir Stella.