Í nýrri skýrslu um þróun lífsgæða hvetur Þróunarstofnun Sameinuðu þjóðanna þjóðir heims til að standa við þúsaldarmarkmiðin sem samþykkt voru í upphafi 21. aldarinnar á leiðtogafundinum í New York í s
Þúsaldarmarkmiðin átta sem samþykkt voru árið 2000 miða m.a. að því
- að árið 2015 verði sú ibúatala sem árið 1990 bjó við neyð eða lifði á lægri upphæð en einum bandaríkjadollara á degi hverjum, helmingi lægri,
- að 2015 verði öllum börnum tryggð grunnskólavist,
- að mismunun kynjanna verði útrýmt 2015,
- að barnadauði verði 2015 aðeins tveir þriðju hlutar af því sem hann mældist árið 1990,
- mæðraheilsa verði bætt, þannig að mæðradauði við fæðingu verði aðeins þrír fjórðu af því sem mældist 2003,
- berjast gegn hiv/aids, malaríu og öðrum sjúkdómum
- tryggja sjálfbæra þróun
- stuðla að hnattrænu/alþjóðlegu samstarfi um þróun
Höfundar skýrslunnar telja að ekki sé nóg aðgert í baráttunni gegn fátækt og sjá fyrir að ef ekki verði gert stórt átak muni þúsaldarmarkmiðunum ekki verða náð.
Hins vegar ef litið er á björtu hliðarnar þá hefur ólæsum fækkað um helming á þrjátíu árum og í Austur Asíu hefur fjölda þeirra íbúa sem lifa á dollar á dag fækkað um helming á síðasta áratug.
En haldi þróunin áfram eins og á síðasta áratug, þá er aðeins markmiðið um að fækka þeim sem lifa á einum dollara á dag sem gæti orðið að raunveruleika 2015 og er það að þakka Kína og Indlandi, þar sem hefur verið jákvæð hagþróun.
Ríki Afríku sunnan Sahara munu ekki ná þessu markmiði og þar hefur fjöldi fátækra aukist, lífaldur hefur lækkað og fjöldi þeirra sem ekki hefur aðgang að hreinu vatni aukist.Í þeirra hópi eru samstarfslönd Þróunarsamvinnustofnunar Íslands sem raða sér neðst á lífgæðakvarðann eins og Mósambík sem er nr, 170 af 175 löndum, Malavi nr. 167 fellur niður um nokkur sæti þ.e.a.s. úr 163 árið 2002. Úganda er í 147 sæti og hefur hækkað á kvarðanum frá því að vera í 150, Namibía er svo í 124 sæti. Í þessum ríkjum (59) sem annað hvort einkennast af stöðnun eða afturför telja höfundar að koma verði til tafarlausra aðgerða og leggja til sex aðgerðir sem ætti að hjálpa löndunum út úr fátæktargildrunni:
- leggja til fjármagn í grunnmenntun, heilbrigðisþjónustu og aðgerðir sem stuðla að jafnrétti kynjanna,
- stuðla að aukinni framleiðslu á meðal smábænda (en þar er hungur algengast),
- bæta flutningakerfi, vegi, hafnir, virkjanir og fjarskiptasambönd ( yfirvinna þannig landfræðilegar hindranir)
- þróa iðnaðarstefnu sem örvar atvinnulíf og dregur úr því að efnahagskerfi landanna sé of háð útflutningi á hráefni, sjá um að lítil og meðalstór fyrirtæki fái hlutverk,
- Stuðla að lýðræði og mannréttindum, tryggja félagslegt réttlæti, og velferð fyrir alla,
-Tryggja sjálfbæra þróun og skipulagningu sem hefur í för með sér jákvæða fram þróun til lengri tíma.
Með hverju þúsaldarmarkmiði eru nokkrar tillögur að framkvæmdum sem bæta eiga stöðu hinna 1,2 milliarða íbúa jarðarinnar sem lifa á minna en einum bandaríkja dollara á dag. Sjö fyrstu markmiðin eiga öll við þróunarlönd, það er aðeins það síðast sem einnig höfðar til iðnríkjanna og felur í sér að baráttan gegn fátækt er á ábyrgð allra.
Aðferðir: Höfundar skýrslunnar leggja mikla áherslu á það að íbúar fátæku ríkjanna séu þátttakendur í þróuninni, ekki óvirkir þiggjendur aðstoðar og það séu ekki eingöngu stjórnvöld sem leggi línurnar, heldur einnig almenningur, frjáls félagasamtök og einkageirinn. Nauðsynlegt sé að ýta undir einkaframtak og styðja við efnahagsþróunina á sama tíma og áhersla er lögð á menntun og bætta heilsugæsluþjónustu.
Ísland í öðru sæti: Ísland er í öðru sæti á lífsgæðakvarðanum á eftir Noregi, en Svíþjóð er í þriðja sæti. Síðast liðin ár hefur Ísland verið í sjöunda sæti. Ein af mörgum breytum sem hefur áhrif á frammistöðu landa á þessum kvarða er skólaganga. Fram að þessu hefur hátt brottfall íslenskra ungmenna úr framhaldskólum átt m.a. þátt í að draga landið niður á kvarðanum. Í þessari skýrslu kemur í ljós að íslenskar konur og íslenskt samfélag hafa náð verulegum árangri í jafnréttisbaráttunni, en Ísland er nr. eitt á kvarða sem mælir “gender empowerment” eða pólitískt og efnahagslegt vald kvenna.
Þeir sem vilja kynna sér skýrsluna betur geta farið inn á vefslóðina:
http://www.undp.org
Margrét Einarsdóttir 11.júlí 2003



125 Reykjavík Heimilisfang: Þverholt 14 Sími: 545 8980 Bréfasími: 545 8985 Netfang: iceida@iceida.is