Stuðningur við sjávarútvegsráðuneyti Mósambíkur - þríhliða stuðningur með Norðmönnum

SKOÐA MYNDASYRPU

Heiti verkefnis – svið:

Stuðningur við sjávarútvegsráðuneytið – þríhliða samstarfsverkefni með Norðmönnum (Preparing Cooperation between ICEIDA and Norwegian UD on Joint Support to the Ministry of Fisheries)

Samningur og samstarfsaðilar:

Verkefnið er samstarfsverkefni ÞSSÍ, Sjávarútvegsráðuneytisins í Mósambík og Norska utanríkisráðuneytisins. Samstarfssamningurinn gildir tímabilið 2009-2013.

Samkomulagið felur í sér fyrstu samfjármögnun Íslendinga í þróunarsamvinnu en bæði Norðmenn og Íslendingar hafa stutt við fiskimál í Mósambík um langt skeið með tæknilegri og fjárhagslegri aðstoð.

Lýsing og markmið:

Markmið verkefnisins er að styrkja getu og færni stjórnsýslunnar á ýmsum sviðum fiskimála til að unnt sé að bæta lífsskilyrði í fiskimannaþorpum og styðja við lítil og meðalstór fyrirtæki í fiskigeiranum.

Um er að ræða stuðning við verkefnisstoð (programme) sem felur í sér fjóra meginþætti.

Í fyrsta lagi er verkefninu ætlað að efla innviði ráðuneytisins, innviðið undirstofnana og mannauð. Í öðru lagi felst það í eflingu á hafrannsóknum, fiskveiðistjórnun og eftirlitsstofnunum ásamt þróun á landhelgisgæslu. Í þriðja lagi verða undirstöður fiskeldis í landinu efldar og stuðningur veittur til menntunar og þjálfunar í fiskeldis- og fiskigæðamálum ásamt því að bæta aðgegni að smálánum til fiskimannasamfélaga og fiskeldis. Að lokum er verkefninu ætlað að styrkja þverlæg verkefni sem tengjast kynjajafnrétti, réttlátum stjórnarháttum, spillingu, útbreiðslu Alnæmis og ábyrgri umgengni manna við umhverfi sitt og náttúruauðlindir

Framvinda - úr ársskýrslu 2009:

 Árið 2009 var ár töluverðra breytinga í stuðningi ÞSSÍ við fiskitengd verkefni í Mósambík. Um það leyti sem kreppan skall á 2008 voru tvö verkefni að klárast (stuðningur við sjávarútvegsskólann og stuðningur við Fiskeftirlitsstofnunina INIP), eitt verkefni nýlega hafið (stuðningur við nýja Fiskeldisstofnun ráðuneytisins) og þrjú ný verkefnisskjöl nánast tilbúin til að fara fyrir yfirstjórn ÞSSÍ til samþykktar eða synjunar. Um var að ræða stuðning við:

1.- Gæðaeftirlitsstofnunina INIP. Meginþættir verkefnisins er uppbygging innviða og þróun gagnagrunns til að efla útgáfu og meðhöndlun leyfa og vottorða og auðvelda eftirlit.

2.- Hafrannsóknarstofnun Mósambíkur og uppsetningu á rannsóknaraðstöðu fyrir fiskeldi.

3. - Fiskiskóla sjávarútvegsráðuneytisins.

Niðurskurður í kjölfar kreppunnar leiddi til þess að ekki reyndist hægt að hefja þessi verkefni og eftir stóðu tvö verkefni sem héldu áfram 2009.

Meginþunginn í starfsemi fiskimála ÞSSÍ í Mósambík 2009 var að undirbúa og hefja samstarf Íslands, Noregs og mósambískra stjórnvalda um stuðning við verkefnastoð (e. programme) sjávarútvegsráðuneytisins í Mósambík. Í janúar var ákveðið að hefja undirbúning að þessu samstarfi, þá án nokkurra skuldbindinga. Framkvæmdastjóri ÞSSÍ undirritaði um miðjan nóvember 2009 tvíhliða samning við sjávarútvegsráðuneytið og þríhliða “Memorandum of Understanding” við stjórnvöld í Mósambík og norska sendiráðið í Mósambík um þríhliða samstarf. Aðdragandinn var sá að báðar þessar stofnanir (ÞSSÍ  og sendiráð Noregs í Mósambík) hafa til langs tíma verið helstu og stærstu stuðningsaðilar sjávarútvegs í Mósambík. Á þessum tímapunkti voru Norðmenn að ljúka fjögurra ára stuðningi við sjávarútveginn og átti nýtt tímabil að hefjast í byrjun 2009. Þegar reglugerð um ÞSSÍ var breytt opnuðust möguleikar á öðrum nálgunum og annars konar stuðningi við verkefni í samstarfslöndunum. Af þeirri ástæðu var ákveðið að Íslendingar myndu ganga inn í sameiginlegan stuðning við verkefnastoð með Norðmönnum og gengu því fyrrnefnd þrjú verkefni, sem voru í undirbúningi hjá ÞSSÍ í lok 2008, inn í hann.

Verkefnastoðin leggur megináherslu á að draga úr fátækt og auka fæðuöryggi í fiskimannasamfélögum. Má segja að um sé að ræða stuðning við sjávarútveginn í landinu með áherslu á uppbyggingu innviða, menntun, rannsóknir, skoðun og eftirlit, fiskvinnslu, fiskveiðistjórnun og þróun landhelgisgæslu með áherslu á að stöðva ólöglegar fiskveiðar. Ennfremur er lögð áhersla á að þróa fiskeldi áfram með þrefaldri fjárveitingu miðað við fyrri verkefnastuðning Norðmanna á árunum 2004-2008. Um það bil 25% af heildarfjárframlögum munu fara beint eða óbeint í stuðning við fiskimannasamfélög sem staðsett eru víðsvegar á strandlengju Mósambíkur og við vötn. Fjöldi fólks í þessum samfélögum er áætlaður á bilinu 350 til 450 þúsund. Lögð verður áhersla á að auka lífsgæði þessa fólks með því m.a. að styrkja hina mismunandi hluta virðiskeðjunnar, frá veiðum til smásölu. Það verður m.a. gert með því að styðja svokölluð samfélagsráð, sem stofnuð hafa verið í flestum samfélögum, til ýmissa framkvæmda og viðburða. Þar má nefna: bjóða upp á námskeið í gæðastjórnun, útvega aðgang að smálánum, styðja ráðin við að útvega ísvél og koma upp kæligeymslu, ásamt því að koma sér upp kælieinangruðum flutningskössum og ná þannig til mun stærri markaðar en áður var mögulegt.

Áætluð verkslok:

Árslok 2013